(Women in Nuclear-India ) ఉమెన్ ఇన్ న్యూక్లియర్ ఇండియా..!

Hyderabad: డిజిటల్ న్యూస్: అక్షర తెలంగాణ 

అణుశక్తి రంగంలో మహిళా శక్తి (నారీశక్తి) పాత్ర  గణనీయం.

అణుశక్తి రంగంలో మహిళా శక్తి (నారీశక్తి) గణనీయమైన పాత్ర పోషిస్తోంది. భారతదేశంలో అణు శాస్త్రంలో అనేక మహిళా శాస్త్రవేత్తలు, ఇంజనీర్లు కీలక సహకారం అందిస్తున్నారు. ప్రముఖ మహిళా నాయకులుడాక్టర్ ఆనాంది రెడ్డి: భారత అణుశక్తి కార్పొరేషన్ (భాభా అటామిక్ రీసెర్చ్ సెంటర్)లో మొదటి మహిళా శాస్త్రవేత్తగా, రేడియేషన్ కెమిస్ట్రీలో పరిశోధనలు చేసి, అణు రియాక్టర్ అభివృద్ధికి దోహదం చేసింది.డాక్టర్ తెజ్స్విని ఖన్నా: అణు భద్రతా పరిశోధనలలో నిపుణురాలు, ఇంటర్నేషనల్ ఆటామిక్ ఎనర్జీ ఏజెన్సీలో పనిచేసి భారత అణు కార్యక్రమాల్లో సలహాలు ఇచ్చారు.ప్రస్తుతం భారత అణుశక్తి సంస్థల్లో 20% పైగా మహిళలు పనిచేస్తున్నారు, ముఖ్యంగా కుదంకులం, తరాపూర్ రియాక్టర్ల నిర్మాణంలో. సాధికారత్వం మరియు సవాళ్లుఅణుశక్తి విభాగంలో మహిళలకు ప్రత్యేక శిక్షణ కార్యక్రమాలు, భాభాలో మహిళా హోస్టెల్స్ ఉన్నాయి. థోరియం ఆధారిత రియాక్టర్ల అభివృద్ధిలో కూడా మహిళా శాస్త్రవేత్తలు పాల్గొంటున్నారు, ఇది భారత శక్తి స్వాతంత్ర్యానికి ముఖ్యమైనది. భవిష్యత్ అవకాశాలు2030 నాటికి అణు శక్తి సామర్థ్యం 22,000 MWకి చేర్చే లక్ష్యంలో మహిళా శక్తి మరింత పెరుగుతుంది. SMRలు (స్మాల్ మాడ్యులర్ రియాక్టర్లు) వంటి కొత్త సాంకేతికతల్లో మహిళల పాత్ర పెరుగుతోంది.

 భారత అణుశక్తి కార్పొరేషన్ (BARC, NPCIL వంటి DAE సంస్థలు)లో మహిళా ఉద్యోగులు పరిశోధన, రియాక్టర్ ఆపరేషన్లు, భద్రతా వ్యవస్థల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు. ముఖ్య సాధనలుRM నచమ్మయి: 2026లో NPCIL కైగా అణు విద్యుత్ స్టేషన్ చీఫ్ సూపరింటెండెంట్‌గా మొదటి మహిళగా నియమితులై, రియాక్టర్ ఆపరేషన్లు, భద్రతా వ్యవస్థలను నిర్వహిస్తున్నారు. ఇది 10,000 మంది సిబ్బందిలో 900 మంది మహిళలకు (సుమారు 9%) స్పూర్తిగా నిలిచింది. ఎలీనా మిశ్రా: BARCలో అణు శాస్త్రవేత్తగా పనిచేస్తూ, ప్రధాని మోదీ ప్రశంసలు అందుకున్నారు. డాక్టర్ షర్మిష్ఠా దత్త చౌధరి: BARC రేడియేషన్ ప్రొటెక్షన్ విభాగంలో SERB విమెన్ ఎక్సలెన్స్ అవార్డు గెలిచిన శాస్త్రవేత్త. గణాంకాలు మరియు ప్రోత్సాహాలుNPCILలో మహిళలు 9% సంభావ్యంగా ఉండగా, BARC ఉద్యోగాల్లో మహిళలను ప్రోత్సహించే ప్రకటనలు జారీ చేస్తోంది. STEM రంగంలో మహిళలు 14-20% ఉంటూ, అణు రంగంలో లింగ సమతౌల్యానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. భవిష్యత్ ప్రభావంథోరియం ఆధారిత అణు కార్యక్రమాలు, 100 GW లక్ష్యంలో మహిళా శక్తి మరింత పెరిగి, వికసిత భారత లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి సహాయపడుతుంది.

భారత అణుశక్తి రంగంలో మహిళల పాల్గొనడం 1950ల నుంచి పెరిగి, ఇప్పుడు DAE సంస్థల్లో 17-20%కి చేరింది. చరిత్రాత్మక పురోగతి1950లు-1970లు: డా. ఆనాంది రెడ్డి వంటి మొదటి మహిళా శాస్త్రవేత్తలు BARCలో చేరి రేడియేషన్ పరిశోధనలు చేశారు. బిభా చౌధరి వంటివారు కాస్మిక్ రేస్ పరిశోధనలకు దోహదపడ్డారు. 1990లు-2000లు: ఇంజినీరింగ్, శాస్త్ర విద్యలో మహిళలు పెరగడంతో NPCIL, BARCలో 10%కి చేరారు. గ్లాస్ సీలింగ్ ఉన్నప్పటికీ, ఫ్యామిలీ సపోర్ట్‌తో కొనసాగారు. 2010లు తర్వాత: STEM ప్రోత్సాహాలు, వర్క్-లైఫ్ బ్యాలెన్స్‌తో 17-20%కి పెరిగింది. 2026లో RM నచమ్మయి NPCIL కైగాలో మొదటి మహిళా చీఫ్‌గా చేరారు. పెరుగుదలకు కారణాలుప్రభుత్వ కార్యక్రమాలు: DAE, అమిటీ యూనివర్సిటీ వంటివి జెండర్ ఈక్వాలిటీ ప్రమోషన్, మహిళా ట్రైనింగ్ చేపట్టాయి. విద్యా అవకాశాలు: ఇంజినీరింగ్‌లో మహిళలు 30% పైగా చేరడం, లో అణు రంగానికి ఎంట్రీ పెరిగింది.సంస్థాత్మక మార్పులు: మహిళా హోస్టెల్స్, ఫ్లెక్సిబుల్ షిఫ్ట్ లు వంటి గ్రూపులు మైండ్‌సెట్ మార్చాయి. ప్రస్తుత స్థితిసుమారు 2,000 మంది మహిళలు DAEలో పనిచేస్తున్నారు, రియాక్టర్ ఫిజిక్స్, భద్రతలో నాయకులుగా ఎదుగుతున్నారు. థోరియం, SMRల అభివృద్ధిలో మరింత పెరిగే అవకాశం.

 నాచమ్మై 1990లో మద్రాస్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ఎలక్ట్రికల్ అండ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇంజినీరింగ్లో పట్టా అందుకున్నారు నాచమ్మై. ఆ మరుసటి ఏడాదే ఎన్పీసీఐఎల్లో చేరారు. సంస్థలో ఇంజినీర్ ట్రైనీల రెండవ బ్యాచ్లో అగ్రస్థానంలో నిలిచినందుకు ఆమెకు ప్రతిష్ఠాత్మక విక్రమ్ సారాభాయ్ అవార్డు సైతం లభించింది. 35 ఏళ్లుగా అణువిద్యుత్ రంగంలో ఆమె సేవలందిస్తున్నారు. తన కెరియర్లో మద్రాస్ అణు విద్యుత్ కేంద్రం, కైగా జనరేటింగ్ స్టేషన్ 1, 2 యూనిట్లలో అనేక కీలక బాధ్యతలు నిర్వహించారు. అడ్మినిస్ట్రేషన్, మెయింటెనెన్స్, ఇంజినీరింగ్ విభాగాల్లో విశేష అనుభవాన్ని సంపాదించారు. ఆమె కృషిని గుర్తిస్తూ ఎన్పీసీఐఎల్ సంస్థ మూడుసార్లు స్పెషల్ కంట్రిబ్యూషన్ అవార్డులతో సత్కరించింది.

కర్ణాటకలోని కైగా జనరేటింగ్ స్టేషన్లో 3, 4 యూనిట్లకు చీఫ్ సూపరింటెండెంట్గా నియమితులయ్యారు నాచమ్మై. అణు విద్యుత్ రంగంలో అత్యంత కీలకమైన ఈ స్థానం నుంచి ఆమె రియాక్టర్ కార్యకలాపాలు, సెక్యూరిటీ సిస్టమ్స్, ప్లాంట్ పనితీరులను పర్యవేక్షించనున్నారు. దాదాపు పదివేల మంది ఉద్యోగులు ఉన్న ఎన్పీసీఐఎల్ సంస్థలో ఉద్యోగినుల సంఖ్య కేవలం 900 మాత్రమే. ఈ రంగంలో ఇంకా అసమానత ఉందనడానికిదే సంకేతం. ఈ నేపథ్యంలో నాచమ్మై అగ్రస్థానానికి ఎదగడం... మహిళల స్థితిగతుల్లో మార్పునకు నిదర్శనంగా చెబుతున్నారు నిపుణులు.

భారతదేశ అణుశక్తి రంగంలో ఒక చరిత్రాత్మక ఘట్టం చోటు చేసుకుంది. న్యూక్లియర్ పవర్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్(ఎన్పీసీఐఎల్) కింద పనిచేసే ఆపరేషనల్ న్యూక్లియర్ పవర్ ప్లాంట్ కు ఆర్ఎం నాచమ్మై తొలిసారి ఓ మహిళ నాయకత్వం .

సేకరణ : ఎం. సంతోష్ (ప్రీలాన్స్ జర్నలిస్ట్ ).